بنیانگذاران و اعضای هیأت امنای کانون سنگرسازان بیسنگر را جمعی از برجستهترین چهرههای مهندسی جنگ جهاد سازندگی تشکیل میدهند؛ افرادی که پیش از پایان جنگ، مسئولیت مستقیم در ستادها، قرارگاهها، تیپها و گردانهای مهندسی جنگ بر عهده داشتند و پس از پایان دفاع مقدس، بهطور منظم در هفته دفاع مقدس، طی گردهماییهای سالانه در تهران، به تبادل تجربه، یادآوری مأموریتهای جهادی و طراحی نهاد جدیدی برای صیانت از هویت مشترک خود پرداختند. این کوششها سرانجام در سال ۱۳۸۳ به تأسیس رسمی این نهاد انجامید.
در آغاز، شمار اعضای هیأت امنای کانون حدود ۳۳۰ نفر بود، اما با گذر زمان و در پاسخ به گسترش فعالیتها و لزوم حضور پررنگتر جهادگران باسابقه، با پیشنهاد هیأت مدیره و تصویب رسمی هیأت امنا در سال ۱۳۹۰، ترکیب این نهاد عالی تصمیمگیر توسعه یافت و تعداد اعضا به بیش از دو برابر افزایش یافت. بر پایه آخرین آمار رسمی، اکنون ۷۹۴ نفر به عنوان عضو هیأت امنا شناخته میشوند که خوشبختانه بیش از ۷۴۰ نفر آنان همچنان در قید حیات هستند و در فرآیندهای کلان تصمیمگیری کانون مشارکت دارند.
هیأت مدیره کانون، مرکب از ۹ عضو اصلی و ۲ عضو علیالبدل است که طی فرآیندی دموکراتیک و بر اساس رأی مستقیم اعضای هیأت امنا، هر دو سال یکبار در مجمع عمومی سالیانه برگزیده میشوند. مدیریت اجرایی نهاد نیز به عهده مدیرعامل منتخب هیأت مدیره است. چنین سازوکاری، ضامن پویایی در تصمیمسازی و انتقال تجربه مدیریتی میان نسلهای مختلف ایثارگران جهادگر بوده و همواره مورد احترام اعضای کانون باقی مانده است.
در بُعد مالی، کانون از آغاز تا امروز، مسیر استقلال و خوداتکایی را طی کرده است. هیچگونه فعالیت اقتصادی مستقیم برای تأمین منابع مالی نداشته و منابع بودجه آن، صرفاً از محل جمعآوری هدایای مردمی، اعانات، وقف، وصیتنامهها، حبس، هبه و همچنین حق عضویت اعضا تأمین شده است. این منش، ضمن صیانت از استقلال معنوی و سازمانی کانون، موجب شفافیت عملکرد مالی آن نیز شده است.
در سطح ساختاری، پس از استقرار «کانون مرکزی» در تهران، با پیگیری جمعی از فرماندهان و مسئولان جهادی ساکن استانها، شعب استانی نیز بهتدریج بر اساس مفاد اساسنامه تشکیل و بهطور رسمی ثبت شدند. این توسعه شبکهای، به تقویت حضور کانون در سراسر کشور انجامید. افزون بر آن، چهار شهرستان خاص شامل نجفآباد، شاهرود، دامغان و کاشان ـ به دلیل سابقه فعالیت مستقل گردانهای مهندسی جنگ در دوران دفاع مقدس ـ در قالب «شهرستان ویژه» تعریف شده و هرکدام صاحب کانون مستقل شدند.
در حال حاضر، مجموع کانونهای استانی و شهرستانی به ۲۸ مرکز فعال میرسد. با احتساب کانون مرکزی در تهران و همچنین نمایندگی تازهتأسیس در استان سیستان و بلوچستان، تعداد کل کانونهای فعال در سراسر کشور به ۳۰ مرکز رسیده است. این پراکندگی جغرافیایی، امکان انسجام ملی، انتقال تجربه، و حفظ پیوند تاریخی ایثارگران جهاد سازندگی با آرمانهای انقلاب اسلامی را فراهم کرده است.
