یادداشت | گمشده‌ی انقلاب اسلامی

محمدرضا صالحی؛ هم‌سن‌ و سال‌های من یادشان نمی‌آید که سال‌ها قبل، پیش از فتنه‌های ۱۴۰۱، ۹۸، ۸۸ و ۷۸، و حتی پیش از دفاع مقدس، نهادی بنا شد به اسم جهاد سازندگی.

جماعتی از دانشجویان درس‌خوانده، عاشق خمینی، شیفته خدمت و محرومیت‌زدایی، که «جهادی» صدایشان می‌کردند؛ یعنی بدون مزد، دستور و حکم اداری، روستاهای محروم را شناسایی و با کار کارشناسی و با کمک اهالی، مشکلاتشان را رفع می‌کردند.

جهاد سازندگی از همین‌جا آغاز شد و کم‌کم به تشکیلاتی تبدیل شد که در حوزه‌های کشاورزی و آبخیزداری، مهندسی صنعتی و ماشین‌آلات، پزشکی، آموزش، اقتصاد، دین و فرهنگ، جامعه‌شناسی و …، در قالب کمیته‌های تخصصی، گره از کار کشور باز می‌کرد.

جهادی به اخلاص، تلاش و خستگی‌ناپذیری، به خردمندی و ابتکار معروف بودند؛ ابداعاتی داشتند که اگر نبود، نه روستایی آباد می‌شد و نه مقاومتی در برابر حزب بعث شکل می‌گرفت.

با شروع جنگ، نیروهای جهادی با شناخت دقیق شبکه مویرگی روستایی در سراسر کشور، کمک‌های مردمی را به جبهه می‌رساندند و نیرو اعزام می‌کردند. مهندس‌های جهاد در جبهه جاده، پل، سنگر، دکل، کانال، تجهیزات و ماشین‌آلات رزمی، حتی زیر دریایی و موشک کوتاه‌برد زمین‌به‌هوا می‌ساختند؛ پزشکان در بیمارستان‌های صحرایی به مجروحان رسیدگی می‌کردند، میدان‌های مین را پهن و جمع می‌کردند و …

در واقع جهاد سازندگی در جنگ، مأموریت خود را از محرومیت‌زدایی بخش روستایی به «پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد» تغییر داده بود. رزمنده‌ای که به خط مقدم می‌رسید، از جاده‌ای عبور می‌کرد که پیش از او، نیروی جهاد زیر آتش دشمن آن را ساخته بود؛ پشت خاکریزی پناه می‌گرفت که راننده لودر، در تیررس مستقیم دشمن، آن را بالا آورده بود. همین رشادت‌ها باعث شد امام عنوان «سنگرسازان بی‌سنگر» را به جهادگران بدهد.

رزمنده به‌وسیله پل‌های خیبر، خضر و بعثت از هور و اروند عبور می‌کرد، درحالی‌که پیش از او نیروی جهادی آن پل‌ها را زیر بمباران جنگنده‌های بعثی تکمیل کرده بود. در اصل اگر «پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد» یا همان «پ،م،ج،ج» با ابداعات و ابتکاراتی مانند تویوتای شنی‌دار، لودر کنترل از راه دور، ماشین نی‌کوب، قایق باتلاق‌رو و … نبود، کار جنگ گره می‌خورد.

نهادی انقلابی، پاک‌دست و معتقد به آرمان روح‌الله، با ساختار و تشکیلاتی فسادناپذیر که وظایف هر وزارتخانه عریض و طویل را در کمیته‌های تخصصی خود، با کمترین هزینه و بیشترین بازدهی انجام می‌داد. جهاد سازندگی زیرساخت‌های کشور را در جنگ و پس از آن می‌ساخت؛ از بازسازی مناطق جنگ‌زده تا سدسازی، راه‌سازی، آبرسانی و آبادانی زمین‌های خشک و بی‌محصول، از تأمین نیازهای زنجیره تولید در صنعت و پتروشیمی تا امنیت غذایی و …

جنگ باعث شد جهاد سازندگی در مواجهه با چالش‌ها به بلوغ برسد و حالا هم‌عرض دولت، مملکت‌داری کند. شاید آرمان امام، جایگزینی همین جوان برومند با دولت پیر و مریضِ به‌ارث‌رسیده از پهلوی بود؛ آرمانی که جنگ مجال تحقق کامل آن را نداد.

اما با پایان جنگ و فرارسیدن وقت عرض‌اندام، ناگهان در سال ۶۸، درست یک‌سال پس از جام زهر، جهاد سازندگی امام و پشتیبان خود را از دست داد؛ همان‌گونه که پیش‌تر پدر معنوی‌اش، شهید بهشتی، را در ترور و انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در سال ۶۰ از دست داده بود.

کم‌کم تعبیرهایی مانند «غول بی‌شاخ»، «اژدهای هفت‌سر» و … به گوش رسید؛ اینکه جهاد همه‌جا هست و در همه امور دخالت می‌کند، کار وزارتخانه‌ها را مختل کرده و حتی پا در کفش حوزه کرده است.

مجلس با همین دلایل، جهادی را که می‌توانست جایگزین ساختار فاسد دولتی باشد و بازوی توانای انقلاب اسلامی محسوب می‌شد، با انحلال کمیته‌های فرهنگی، بهداشت و درمان، مهندسی و صنایع و …، قطع کرد. از جهاد سازندگی با آن همه توانایی، تنها کمیته کشاورزی، امور دام و آبخیزداری، آن‌هم با شرط تقسیم کار با وزارت کشاورزی، باقی ماند.

هم‌زمان با قتل‌های زنجیره‌ای و پس از فتنه ۷۸، در سال ۷۹، جهاد سازندگی را با همین مواضع خیانت‌بار، با کشاورزی (میگویند) ادغام (بشنوید منحل) کردند.

از آن روز به بعد، شد آنچه نباید می‌شد …

انتهای پیام/